Azərbaycan xalq çalğı alətləri

  آذربايجان خالق چالغی آلتلری

^{توپلایان: محمدرضا خیری فام}   

     ^{آذربایجاندا اوزاق کئچمیشلردین، چئشیدلی چالغی آلتلرین اولدوغونو بلگه لردن اؤیرنیریک. کلاسیکلرین یاپیتلاری، اورتا عصر موسیقیچیلرینین یازیلاری، رساملارین چکدیکلری مینیاتورلر، داش چکیدلری، یوردوموزو گزمیش سیاحلارین گونده لیکلری و موزئی کوللئکسیالاری واختی ایله آذربایجاندا 90- ا یاخین چالغی آلتین قوللا نیلماسینی گؤستریر.}  

     ^{"دده قورقود" کیتابیندا چالغی آلتلرينه داير بیلگیلر وار. کیتابدا زورنا، قوپوز و ناغارا کيمی آلتلرين آدی چکيلميشدير. نیظامی، خاقانی، فوضولی و نسيمی کیمی سؤیچولریمیزین سؤیلرینده (شاعیرلریمیزین شعرلرینده) ده خالق چالغی آلتلرينين آدلاری چکيلميش، مينياتور مکتبی رساملارينين یاپیتلاریندا ايسه اونلارين گؤرونتولری وئريلميشدير. کلیبر شهرینین یاخینلیغینداکی ... کندینده اولان مزار داشلارینا تای آذربایجانین چئشیدلی بؤلگه لرینده داش اوزرینده قازیلمیش چالغی آلتلری گورونور.}

      ^{آذربايجاندا ياييلميش آلتلرين 32- سینی تئللی (اونلاردان 26- سی ميضرابلا، 4-و کامانلا، 2- سی چوبوقلا چالينير)، 23- اونو نفس، 16- سينی ضرب، 17- سينی ايسه اؤزو سسلنن آلتلر قروپونا عاييد ائتمک اولار. بو آلتلرین بؤیوک چوخونلوغو اسکی دؤنملرده یارانیب گئت- گئده موکمل له شرک دؤنمیمیزه گلیب چاتیب. بیر سیراسی ایسه گئتدیکجه قوللانیلماز اولوب اونودولموشلار.}  

     _{اورتا عصرلردن بری آذربايجاندا کامانچا، قوپوز، روباب، چنگ، سنتور، قانون، شئيپور، ارجنوم، طبيل، ناغارا، دف و دومبک کيمی موسيقی آلتلری گئنيش قوللانیلماقدادیر. بو گون آذربايجاندا اورکئسترلرده، چئشیدلی آنسامبللارين قاتقیسیندا (ترکيبينده) و سولو ايفاچيليغيندا خالق چالغی آلتلريندن قوللانیلانلاری بونلاردير:}

تئللیلردن (سيمليلردن): تار،کامانچا، ساز، قانون، اود، دامبور؛

نفسله چالينانلاردان: بالابان، توتک، زورنا، نئی، تولوم؛

 دريليلردن (ضرب آلتلری): قاوال، ناغارا، قوشا ناغارا، دومبک؛

 اؤزو سسلننلردن:  شاخشاخ، کامان، لاققوتی؛

                                                     تئللیلر:

^تار:  

    ^{تار اولوسال چالغیميزين بلکه ده ان ايفاده‌لی، شیفره لی (رمزلی) آلتلريندندير. اونون آدی 11- جی یوز ایللیکده یاشامیش بابا طاهیر و تبریزلی قطران ین سؤیلرینده چکیلیر. ايلک اونجه توپلام بئش تئللی اولان، سسی ضعیف، تئخنيکی ايمکانلاری محدود بير آلت ايدی. 19- جو عصرين ايکينجی ياريسيندا آذربايجانين گؤرکملی تارچالانی میرزه صاديق اسد اوغلو (صاديقجان) تاری تکميللشدير‌رک اونو ويرتووز موسيقی آلتلرينين سويييه‌سينه قالديرميشدير. بوندان علاوه میرزه صاديق دان باشلاياراق، ايفاچيلار آرتیق تئللری اون بیره چاتمیش تاری، داها ديز اوسته دئييل، سينه اوسته توتماغا باشلاميشلار.}

     ^{تارین آغاجدان اولان بؤلوملری قوز، آرمود و توت آغاجلاریندان دوزلدیلیب، گؤوده سینین آچیق اوزونه مالین اورک پرده سیندن چکیلیر.}

^{کامانچا:}   

     ^{موغاملارين ايفاسی زامانی تريويا (تار، کامانچا، قاوال) قاتیلان کامانچا آذربايجان خالق چالغی آلتلرينين کامانلی- تئلليلر قروپونون ان پارلاق نوماينده‌سيدير. حزین، اينجه، ملاحتلی، مئلوديک سسه یییه (مالیک) بو آلت یوز ایللر بويو تکميللشديريلمکده‌دير. کامانچانین تئللرینین سایی اؤنجه بير، سونرا ايکی، اوچ و نهايت دوققوز تئللی اولموشدور. چاغداش دؤنمیمیزده دؤرد تئلدن عيبارت اولان کامانچا سول ديزين اوستونده قويولاراق چالينير.}     

     ^{کامانلا چالينان کامانچا توت و ياخود قوز آغاجيندان، کامان ايسه آت توکوندن دوزلدیلير. چاناغین آچیق طرفینه بالیغین دریسی چکیلیر.}

^ساز:  

     ^{اینجه و جينقيلتيلی سسه یییه ساز، آذربايجان آشيق صنعتينين آيريلماز بؤلومودور. ائل آراسيندا گئنيش ياييلميش سازين اصل ايفاچيلاری آشيقلاردير. آشيقلارين اويناماقلاری دا، اوخوماقلاری دا کسکینلیکله بو آلتله موشاييعت اولونور. اينديکی دؤنمیمیزده ساز خالق چالغی آلتلری اورکئسترينده و آنسامبللاردا اؤزونه اؤزل يئر توتور. قوز و توت آغاجيندان دوزلديلن ساز درين چاناقلی، اوزون بوغازلی آرمودا بنزر بير موسيقی آلتيدير. آذربايجاندا اوچ چئشیدی (نؤوو- نوعو) بللیدیر:}

^{بؤيوک ساز (9-8 تئللی)، جوره سازی و يا قولتوق ساز (کيچيک حجملی) و تاوار سازی (9 تئللی، آزاراق 8 تئللی). تاوار سازی چاغداش دؤنمیمیزده  سازين ان گئنيش ياييلميش چئشیدیدیر. سازين تئللرینی سسلنديرمک اوچون گيلاس و آلبالی(گیلانار) آغاجينين قابيغيندان دوزلديلميش ائلاستيک و يومشاق ميضراب قوللانیلیر.}

      ^{ایلک سازلار کیچیک چاناقلی و ایکی- اوچ تئللی اولموشدور. سونرالار آشیق موسیقی سینین گلیشمه سی ایله  آیاقلاشان سازین اؤلچولری بؤیودولموش، تئل و پرده لرینین سایی آرتیریلمیشدیر.}

^قانون:  

    ^{یاتیق سازلار عاییله سیندن اولوب، دارتیملی- تئللی چالغی آلتیدیر. یاخین و اورتا دوغودا، ائله جه ده آذربایجان توپراقلاریندا تاریخن گئنیش یاییلمیشدیر. آذربایجان کلاسیکلریندن گنجه لی نیظامی و فوضولی کیمی سؤیچولرین یاپیتلاریندا قانون حاققیندا بیلگی وئریلمیشدیر. 12- جی یوز ایلده یاشاییب یاراتمیش، دوغو چالغی بیلیمینی دریندن بیلن سؤیچو، گنجه لی مهستی قانون و چنگ آلتلرینین مهارتلی ایفاچیسی اولموشدور.}

     ^{قانوندان اورکئسترده داها چوخ موشاييعتچی آلت کيمی، بعضی حاللاردا ايسه سولو (یالنیز چالما) آلتی کيمی ده قوللانیلیر. داها چوخ قادینلار طرفیندن ایفا ائدیلن قانون آلتینین اوستو چينار، آلت و يان طرفلری ايسه توز (Toz) و آغجاقايين آغاجلاريندان حاضيرلانير. تئللرین عومومی سايی دا 72-دير.}

^عود:  

    ^{قارتال له له یی ایله چالینان، ان اسکی چالغی آلتلريندن بيری ده عوددور. عودون يومشاق و ايفاده‌لی تئمبرينده اعجازلی بير گوج وار – او، سانکی اوزاق کئچميشين صحيفه لرينی گؤزلريميز اؤنونده جانلانديرير. عودا گؤره ایلک کز موصوللو اصحاق ابن ایبراهیم، داها سونرالار ابونصر فارابی بیلگی وئریر. عودون تکمیلله شدیریلمه سینده، اونون سس دوزومونون یارادیلماسیندا صفی الدین اورموی نین چوخ  بؤیوک رولو اولور. او، عودو مهارتله چالیرمیش.}

     ^{10- جو یوز ایل دک عودون 4 تئلی اولوب، سونرالار اونا بیر دنه ده تئل آرتیریلمیش، سسین گور چیخماسی اوچون هر تئل قوشالاشدیریلمیشدیر. اسپانیایا آپاریلمیش عود آرتیق اورتا عصرلرده بوتون آوروپادا یاییلمیشدی. ایسپانیانلارین "لاود" (laud)، روسلارین "لیوتنیا" (lyutnya)، آلمانلارین لاوت (laot)، ایتالیانلارین " لی اوتو"( lyuto) آلتلرینین آدیلاری "ال- عود"دان آلینمادیر.}

     ^{چاغداش عود ایری قاباریق، آرمودا بنزر قوز آغاجی دیلیملریندن (20-یه دک) قوراشدیریلمیش چاناغا، پرده سیز قیسا قولا وگئرییه اییلمیش کلله یه  یییه دیر.}

 

                                                 نفسله چالينانلار:

^{بالابان:}   

     ^{يومشاق و حزين سسلی بالاباندان آنسامبل، اورکستر و سولو آلتی کیمی هم ده  آشقلاری موشایعت ائتمک اوچون قوللانیلیر. بو آلتین آدینین آنلامی "بالا" (کیچیک) و "بان" (سس تئمبرینین خوروز بانینا بنزدیلمه سی) سؤزلری ایله باغلی اولوب.}

     ^{بالابان اریک، قوز، آرمود و توت آغاجلاریندان یونولوب، ایچریسی اویولدوقدان سونرا بیتگی یاغلاری ایله یاغلانیب سونرا قورودولور. اونون اوست بؤلومونده سککیز، آلت بؤلومونده ایسه بیر اویوق آچیلیر. بالابانین باشیندا قارغیدان اؤزل اؤلچوده سیخیلاراق یاستیلانمیش موشتوک(müştük) تاخیلیر.}

^توتک: 

  

     ^{بير واختلار، داها چوخ چوبانلارين قوللاندیغی اوفله‌مه (پوفله مه) آغاج موسيقی آلتی اولموشدور. بير چوخ اؤلکه‌لرده توته یين چئشیدلی چئشیدلری چوخ گئنيش ياييليب. آذربايجاندا بؤيوکلو- کيچيکلی اورکئستر و آنسامبللارين قاتقیسیندا، سولو آلتی کيمی قوللانیلیر. توته یین بورو شکیللی گؤوده سی اريک، قوز، توت و يا قاميشدان حاضيرلانير.  گؤودنين اوست بؤلومونده يئددی، آلت بؤلومونده ايسه بير اويوق اولور. آلتين باش طرفينده بورونون ايچريسينه ياناکی کسيلميش آغاج تيخاج (ديل) تاخیلیر.}

^زورنا:

     ^{گوجلو و زيل سسلی زورنا آذربایجان توپراقلاریندا گئنیش یاییلان آلتلردندیر. آذربایجانین بير چوخ يئرلرينده توی- دویونده، ياللی زامانی، گولش ياريشلاريندا موشاييعتچی آلت کيمی قوللانیلیر.} 

     ^{زورنا داها چوخ اریک، قوز، و توت آغاجلاریندان یونولاراق دوزلدیلیر. اونون اوست بؤلومونده یئددی، آلت بؤلومونده ایسه بیر اویوق آچیلیب، باش طرفینه  ماشا تاخیلیر. ماشایا ایسه بورونچ، پاخیر (میس)، و یا گوموش مئتالیندان اولان میل تاخیلیر. میلین آشاغی اوجونا قامیش"دیل" برکیدیلیر. میله صدف و یا سوموکدن دوزلدیلمیش دایره وی شکیللی "تاغالاق" کئچیریلیر.}

^نئی:     

     ^{اسکی چالغی آلتلريندن اولان نئیین نئچه مین ایللیک تاریخی اولدوغو کسگین دیر. چئشیدلی چئشیدلری دوغودا، ائلجه ده دونيانين باشقا بؤلگه لرینده گئنيش ياييلميشدير.  بو آلت اریک و خورما آغاجلاریندان و یا پاخیردان دوزلدیر. سسین یاخشی چیخماسینی قولایلاشدیرماق (آسانلاشدیرماق) اوچون آلتین یوخاری اوجو بیر آز یونولور. گؤوده نین آشاغی اوزونده 7-5 دلیک، آرخاسیندا باش بؤلومونه یاخین بیر دلیک آچیلیر.}

     ^{15-14 –جی یوز ایلده ياشاييب-ياراتميش گؤرکملی موسيقی تانییان عبد القادیر ماراغای "مقاصيد ال-الحان" (نغمه‌لرين مقصدی) یاپیتیندا همين دؤنملرده نئيين ايکی چئشیدینین: آغ و قارا نئيين اولدوغونا گؤره بیلگی وئرير. 20- جی یوز ایلین ایلکلرینه کيمی موسيقی دونياسينی مؤعجيزه لی سسی ايله ايلهاما گتيرن نئی بير زامانلار تاماميله اونودولسا دا، سون ايللرده يئنيدن موسيقی مجليسلرينين بزه یينه چئوريلميشدير.}

^تولوم:  

     ^{کئچمیشده آذربایجانین چوخلو بؤلگه لرینده گئنيش ياييلميش نفسله چالينان دری چالغی آلتيدير. ایندی ایسه تولوما ناخچيوان موختار رئسپوبليکاسيندا راست گلمک اولار.}

     ^{باشقا نفسلی چالغی آلتلری کيمی تولومون دا چوخ اسکی تاريخی واردير. گونوموزده تولومون چئشیدلی چئشیدلری، چئشیدلی آدلارلا قافقازدا، ائلجه ده بير سيرا آوروپا خالقلاری آراسيندا گئنيش قوللانیلیر. مالچیلیق (مالدارليق)، اساسن ده، قويونچولوقلا مشغول اولان کؤچری طايفالار تولومو چوخ قوللانمیشلار.}

                                               دريليلردن (ضرب آلتلری):

^قاوال:

 

     ^{ان اسکی چالغی آلتلريندن اولان قاوال بلکه گونوموزه دک ایلکین فورماسینی قورویوب ساخلایان بیرجک آلتدیر. قاوال، قوز آغاجیندان دوزلیب، بیر اوزو آچیق، او بیری اوزونه ایسه باليغین دؤشونون دريسی چکيلیر. قاوالین ایچری طرفینه مئتال حالقالار برکیدیلیر. چالغيدان اؤنجه قاوالين اوزو گونده، اود و يا ائلئکتريک لامپاسی اوزرينده قيزديريلير. قاوالی ايکی ال ایله، ايچری طرفينی ايفاچييا چئوريلميش شکيلده ساخلاييرلار.}

^{ناغارا:}  

 

     ^{ناغارا، ائلجه ده ايکی چئشیدلی اؤلچولو چاناقدان عيبارت قوشاناغارا آيدين و گوجلو سسه  یییه اولوب موسيقيميزين ريتم چالارلارينين نه قدر زنگين اولدوغونو پارلاق نوماييش ائتديرير. بو آلتلر ايکی چوبوقلا و يا ايکی ال ایله چالينير. اورکئسترده ريتميک جهتدن اؤنملی رول اوينايير.}

     ^{ناغارا، اریک، توت، قوز و چؤکه آغاجلاریندان دوزلدیلیب، اوزونه کئچی دریسی چکیلیر.}

^دومبک:

     ^{قدح واری قورولوشا یییه اسکی ضرب آلتلریندن بیریدیر. اورتا عصرلرده آذربایجاندا گئنیش یاییلمیش. بو آلت 20-جی عصرین ایلکلرینده گئتدیکجه اونودولماغا باشلانسا دا، گونوموزه دک قوللانیلماقدادیر.}

     ^{بیر اوزونه دانا یاخود کئچی دریسی چکیلن آلتین گؤوده سی ایلک واختلار گیلدن دوزلدیلسه ده، ایندی آغاج و پاخیردان دوزلدیلیر.} 

                                                             اؤزو سسلننلر:

 

^{شاخشاخ:}  

     ^{شاخشاخ (چالپارا) دسته يین يوخاری بؤلومونه ايپله برکيديلميش بير طرفی قاباريق ايکی دايروی تاختا لؤوحه جيکدن (کاسادان) عيبارتدير. آلتی دسته یيندن توتوب سيلکله‌ديکده، اونلار بير- بيرينه دیرک سس وئرير.}

^کامان:

      ^{کامانين آغاج بؤلومو يای کامانی شکلينده اييلميشدير. اونون ايپدن دوزلديلميش گيريشينه مئتال لؤوحه جيکلر، حالقا و زينقيروولار کئچيريله‌رک اوجلاری آغاجين اوجلارينا باغلانير. رقص زامانی يالليباشی آلتی اورتاسيندان توتاراق، آلتی سيلکله‌مکله و اونا تک-تک ضربه‌لر ائنديرمکله رقصين ريتمينی ساخلايير.}

لاققوتو:  

 

     ^{ناغارا، قوشا ناغارا، قاوال و باشقا ضرب آلتلری ایله بیرلیکده چاغداش آنسامبل و اورکئستلرین قاتقیسیندا ایفا ائدیلیر. لاققوتو ماسانین (میزین) اوزرینه قویولاراق ایکی آغاج توخماقلا(چوبوقلا) چالینیر. آلت چئشیدلی اؤلچولو ایکی دؤرد بوجاق (مربع) شکیللی یاستی آغاجدان عیبارتدیر. اریک، قوز، توت و فیستیق آغاجلاریندان دوزلدیلیر. بو آلتین آدینین ائتیمولوگییاسی، گومان کی، اونون چیخاردیغی سس ایله باغلیدیر. آلتین چئشیدلی چئشیدلری بیر چوخ اؤلکه لرده گئنیش یاییلیب.}

توروکی های باستان آذربايجان

  توروکی های باستان آذربايجان

^{نویسنده: مرحوم عادل ارشادی فر}

     ^{مهم ترين سند تاريخی منهای داده های زبانشناسی تطبيقی كه تاكنون در اثبات بومی بودن ترك های آذربايجان ارائه شده است، وجود نام «توروكی» در اسناد آشوری و اورارتويی از آغاز سده چهاردهم تا اوايل هزاره اول قبل از ميلاد است.....}

یازینین آردی

Azıx mağarası

_{آزیخ ماغاراسی}

_{یازار: پروفسور عاریف موصطفی یئو}

_{کؤچوروب دوزنله ین: محمدرضا خیری فام}

     _{آزیخ اینسانی یئر کوره سینین ان اسکی ساکین لریندن بیری، واختی ایله ایندی آذربایجان کیمی تانینان توپراقلاردا یئرله شمیشدی.}

     _{بو آذربایجانین ان گیزلی ساخلادیغی گیزدیر (سیردیر). آذربایجان یاخود دا کئچمیش سووئتلر بیرلیییندن (شوروی) قیراقدا بو گیزی بیلن چوخ آزدیر....}

یازینین آردی

Əbülqasım Nəbati

 

^{حکیم ابوالقاسیم نباتی}

^{توپلایان: محمدرضا خیری فام}

     ^{نباتی تاخما آدی ایله آذربایجانین اولدوز دولو گؤیونده پارلایان سید ابوالقاسیم، قمری 1191- جی (میلادی 1812) ایل آذربایجانین قاراداغ بؤلگه سینده، خان آرازین قونشولوغوندا اولان" اوشتیبین" کندینده آنادان اولور. نباتی نین سؤیلرینده نباتی ایله یاناشی مجنون، مجنون شاه و خان چوبان کیمی تاخما آدلارا دا راستلاشیریق. آنجاق سؤیچو، نباتی تاخما آدی ایله آدلانیب، باشقالاری ایسه کوتله نین سؤیچویه وئردییی تاخما آدلاراولمالیدیرلار....}

یازینین آردی

آذربایجان مهد ورزشهای المپیك باستانی یونان

 

                                    <sub>^{آذربایجان مهد ورزشهای المپیك باستانی یونان
ا}صغر رشتبری

     رقابتهای ورزشی المپیك یكی از معتبرترین و باشكوهترین مسابقات ورزشی جهان بشمار می‌آید كه هر 4 سال یكبار در كشورهای مختلف جهان برگزار می‌شود. براساس نوشته مورخان « اولین المپیك باستان در سال 776 قبل از میلاد به افتخار زئوس zeus ( خدای اساطیری یونان) در الیمپیا Olympia در یونان برگزار گردید و این مسابقات به طور مرتب تا سال 392 پس از میلاد ادامه داشت و بر این روال جمعا 293 دورة آن برگزار گردید....</sub>

یازینین آردی

Kolenel Pesyan

_{کلنل پسیان}

_{محمدرضا خیری فام}

     _{تبریزلی کلنل محمد تقی خان پسیان1309- دا (1273- جو گونش ایلی) تبریزین سیرخاب محله سینده آنادان اولور. اونون باباسی روستم بی 1343- جو ایلین ساواشیندان سونرا، بو گون ائرمنی تاپداغیندا اولان قاراباغدان تبریزه کؤچور. کیچیک یاشلی محمد تقی 1317-دن 1323- جو ایله دک اؤنجه ائوده، سونرا ایسه تبریزین لوقمانیه اوخولوندا فارس، عرب و باشقا یابانجی دیللرده ائییتیم آلیر....}    

یازینین آردی

Sinirli şonistlər durdurulmalıdırlar

 

 

سینیرلی شونیستلر دوردورولمالیدیرلار

 

     ^{سایین اوخوجولار! هر زاد بلوگوما قویدوغوم سون یازیدان باشلادی. بو یازینی بلوگوما قویدوقدان نئچه گون سونرا گئجه چاغی ائوه دؤندوکده باخیشلاری (کامئنتلری) کونترول ائتمک اوچون اینترنئته باغلانیب بلوگوما گئتدیم. سون کامئنتده چوخلو سؤیوشلر یازیلمیشدی، هم منه هم ده اولوسوموزا. بو کامئنتلری سیلمک اوچون بلاگفایا گئتدیم آنجاق ائله بیل کی او اونورسوز(شرفسیز) فاشیست هله ده سویومامیشدی....}

یازینین آردی

بنای پاسارگاد مقبره كوروش نيست !

 

 

^{بنای پاسارگاد مقبره كوروش نيست !}

    ^{حسن راشدی} 

     ^{چندي پيش در وبلاگي ‘ تصوير فردي به نمايش گذاشته شده بود كه براي اظهار بندگي به كوروش  سر سلسله هخامنشيان ‘  به پاي مقبره اي كه به نام وي در پاسارگاد منسوب است ‘ افتاده و بر خاك آن سجده مي كرد ! و اين در حالي است  كه  بنايي كه به نام مقبره كوروش در پاسارگاد مشهور  است نمي تواند  قبر كوروش هخامنشي باشد....}

یازینین آردی

Türklərin 12 heyvanlı təqvimi

 

^{تورکلرین 12 حئیوانلی تقویمی}

^{عادل شاهوئردی} 

^{سیدجلال الدین تهرانی چاغداش منجّم و محقّق، 12 حئیوانلی تقویمی «تقویم ترکی غازانیه » آدلاندیریر و  قازان خانین  ایراندا سلطنته یئتیشدییی ایلدن بری بو  تقویمین ایران خالقلاری آراسیندا رایج اولدوغونو وورغولاییر}

_{دونيانين ان اسکی و آدليم ، عين‌ حالدا دولاشيق و چتين اوسلوبلارلا حاضيرلانان ايل سايارلاريندان بيريسی‌ده 12 حئيوانلی تقويمدير ....}

 

یازینین آردی

1 + 12

1 + 12

_{محمدرضا خیری فام}

^{چئشیدلی دینلر و اولوسلاردا اؤزل، حتی قوتسال ساییلارین سیراسیندا یئرله شن 12 سایی سینین رولو زامان بؤلگولرینده ده قاباریق شکیلده گؤرونور.}

^{اسکی تورکلرین اوسطوروی دونیا گؤروشونده، دونیانین 12000 ایل عؤمرو وار ایمیش. بو 12000 ایل 4 دنه 3000 ایللیک، گاه، قات یا قاسا بؤلونوردو. اونلارا گؤره 12000 ایل سونا چاتدیقدا ایکی احتمال وار ایدی...}

یازینین آردی

سفره ی هفت سین!!!

سفره ی هفت سین!!!

^{محمدرضا خیری فام}

     ^{کئچن ایللرین بیرینده، بایرام اؤنجه سی بیر ایش اوچون تانیشلارین بیریسینین قاپیسینا گئتدیم. ائو یییه سی کونوللو اولمادیغیما باخمایاراق منی ائوینه آپاردی. ائوه گیردیکده، اوتوروب- اوتورمامیش بؤیوک و رنگارنگ بیر سوفره گؤزومه چارپدی. چئشیدلی زادلارلا بزدیلمیش سوفره نی گؤرر- گؤرمز اوشاقلیق آنیلاریم گؤزلریمین اؤنوندن اؤتوشمه یه باشلادی....}

یازینین آردی

ریشه ها وعلل مناقشه ی قره باغ

    

ریشه ها وعلل مناقشه ی قره باغ

محمد رضا خیری فام

     روس ها از زمان پطرکبیر برای نیل به اهداف شوم خود، یعنی دستیابی به آبهای گرم و فشار آوردن به دو دولت و امپراتوری ترک صفوی و عثمانی چشم طمع به اراضی مقدس آذربایجان و قفقاز دوخته بودند. از طرفی آنها آذربایجان را به عنوان دروازه ی خاورمیانه می شناختند. آنها قصد داشتند با تکیه به ستون پنجم خود (ارامنه ) ترکهای مسلمان را از وطنشان بیرون رانده، ارامنه مسیحی را جایگزین ایشان کنند. خود ارامنه نیز حاکمیت روسهای مسیحی را بر حاکمیت ترکهای مسلمان ترجیح می دادند....

یازینین آردی

" اللغة التركیة فی ایران"( اقرار نامه کسروی)

                                          

                                        " اللغة التركیة فی ایران"

 

^{اقرار نامه ای از احمد كسروی !}

   ^{در مورد باطل بودن نظريه "زبان آذری"مورد ادعای خودش در مجله عرب زبان "العرفان"}          

  ^{ترجمه از عربی: پروفسور محمدعلی شهابی شجاعی}                                     

     ^{بندهاى زیر از مقاله ی تاریخنگار برجسته، احمد كسروى-یكى از ترك گریزان و آذربایجان ستیزان مشهور ایرانی كه خود آذربایجانى بوده و ملیت ترك داشته است.- انتخاب شده است [1].هر چند آثار این محقق آماتور و بی باك در عرصه هاى مختلف علمى مانند زبانشناسى٫ ریشه شناسى٫ تبارشناسى و … به طور كلى چندان داراى ارزش علمى و قابل اعتناء شمرده نمی شوند، ولی او در ثبت رویدادهاى دوران خود مانند انقلاب مشروطه و تصویرنگارى اجتماعاتى كه شخصا شاهد آن بوده است بسیار موفق عمل نموده است....}

یازینین آردی

Mən də şairəm

 

^{من ده شاعیرم}

^{یازار: محمدرضا خیری فام}

     ^{بیر گون قلم گؤتوروب سؤزلری بیر- بیرینین یانینا دوزرک بئیته اوخشار بیر زاد یازدیم. آنجاق نه قدر ایکینجی بئیت و حتی بیرینجی میصرعی قوشماغا یا داها دوغروسونو دئسک یازماغا چالیشیردیم، باجارمیردیم....}

یازینین آردی

Erməni tarixinin atası" Türkdür"

 

"ائرمنی تاريخينين آتاسی " تورکدور

یازار: ايلهامی جعفرسويلو

کؤچورن: محمدرضا خیری فام

     قافقازين ايشغاليندان سونرا ائرمنيلر کؤچورولدوکلری تورک تورپاقلارينين ارمه نيييه آدلانان ائتنيک- جوغرافی مکانين قوراما تاريخينی ياراتديلار. خورئنلی موسی نی " ائرمني تاريخينين آتاسی " کيمي قلمه وئريب، اونون معلوماتلاری اساسيندا خريطه لر جيزديلار....

یازینین آردی