.:::اولو اولوس:::.

قاچاق نبی

^{توپلایان: محمدرضا خیری فام}

     ^{فتحعلی شاه زامانینندا اولان گولوستان و تورکمنچای موقاویله لریندن سونرا آذربایجان پارچالانیر. بئله لیکله آرازین قوزئیینده اولان توپراقلار قوزئی آییسینین(روسلارین)جایناغینا دوشور.آمما آذربایجانلی لار روس حاکمیتینی ایسته مه دیکلرینه گؤره روسلارا باش ایمه ییب، اونلارا قارشی دورورلار.}

    ^{19- جو یوز ایللییین 2- جی یاریسیندا آذربایجاندا اولان قاچاق حرکاتینین اؤندری نبی آدلی ایگید دویوشچو ایدی. قاچاق نبی آدلانان قوچاق نبی 1854- جو ایلده ناخچیوانین قوبادلی بؤلگه سینین آشاغی «موللو» کندینده آنادان اولور. اونون آتاسی آلی ( عالی ) کیشی یوخسول اولدوغوندان، نبی اوشاقلیق چاغلاریندان خانلار ائوینده ایشله ییرمیش. او هر گون قارا جماعته اولان ظولملره تانیق (شاهید) اولوب گونو- گوندن آرتیق خانلارا و بیلره گوره نفرتی آرتیرمیش. بو چاغلاردا کوتله نین آغری و آجیسی ایله تانیش اولان گنج نبی، جعفر خان آدلی خانا قارشی دورور. او، 16 یاشیندا آتاسینین پاترون الی ایله قامچیلانماسینی گورورکن پاترونا یوروش ائدیر. تزارلار پلیسی نبی نی توتوقلاییب دوستاق ائدیر. آمما گنج نبی ایکی ایل سونرا دوستاقدان قاچاراق اکینچیلری توپلاییب یاراقلی بیر آلای (دسته) قورور. قاچاق نبی گئتدیکجه اؤز دویوشلرینی گئنیشله ندیریب چوخلو دؤولته قارشی اولان کیمسه لری اؤز یوره سینده توپلاییر. اونلار ائلدن- اوبادان آیریلیب داغلارا و اورمانلارا سیغیب ائللری و یوردلارینین اوزگورلویو اوغروندا جاندان کئچرک روس قوشونویلا دویوشورلر. نبی آرتیق، یالنیزجا خانلار و بیلر دوشمنی دئییلدی. او، حکوتین بیرینجی دوشمنینه چئوریلمیشدی.}

     ^{نبی گیل دویوشله یاناشی گرکن چاغلاردا قوللارینی چیرمالاییب کندلیلره یاردیم ائدیرمیشلر. قارا جماعت اؤز ایچینده نبی نی بیر حاکیم و یارغیج (قاضی) بیلیب، حاقلارینین تاپدالاندیغینی دوشوننلر اوندان یاردیم ایسته ییرمیشلر. نبی نین بو کیمی ایشلرینه گوره کوتله اونو اؤزلریندن بیلیب اونا هر تورلو یاردیم ائدیرمیشلر. بو کیمی چالیشمالاری گوروب نبی نین نفوذونون آرتماسیندان قورخان ایشغالچی روس حاکمیتی آرتیق اونو توتوب جزالاندیرماسینین گرکلی اولدوغونو دوشونوردو.}

     ^{خیانت سونوجوندا سلیم بی آدلی بیریسی نبی ایله آداملارینین نئچه سینی توتوب دوستاق ائدیر. آمما هجر خانیم ( نبی نین یوخاری موللولو اولان حیات یولداشی ایمیش. هجر خانیمین باجیسی مهری خانیم دا نبی نین یانداشلاریندان  ایمیش ) نبی نین طرفدارلاری ایله بیرلیکده اونلاری قورتاریب یئنه ده یئنیدن ساواشی باشلاییرلار. قاچاق نبی بو دؤیوشلری یئترلی بیلمه ییب آذربایجانلیلارا تحمیل اولان سینیرلاردان کئچیب، بو تایدا ساواشینی سوردورور. ایللر بویو گوجمچیلرین(ظالیم لرین) کابوسونا چئوریلن آذربایجان و تورک اولوسونون قهرمان اوغلو قاچاق نبی 42 یاشیندا کربلادان دؤنرکن بو گونکو ایران ایله تورکیه سینیریندا اولان لارنی کندینده روس جاسوسلاری الی ایله ترور اولور. آنجاق نبی نین اؤلومو اونون باشلادیغی اکینچیلیک دیرنیشینین سونو دئییلدی بلکه اونون آداملاری آسلان ائشی ایله بیرلیکده اؤجونو (اینتقامینی) آلیرلار. نبی نین قالخینماسینین بولگه ده اولان سونراکی دایانیش و دیرنیشلره ده ائتگیسی اولموشدور.}

     ^{بو گون اوزون ایللر اؤتوب کئچدییینه باخمایاراق داستانلاردا، شعرلرده و آشیقلارین ماهنیلاریندا نبی یاشاماقدادیر:}

^{بوز آت سنی سر طؤوله ده باغلارام}

^{آند ایچیرم سنه مخمر چوللارام}

^{اگر منی بو داوادان قورتارسان}

^{قیزیلدان گوموشدن سنی ناللارام}

^{نبی نین بوغلاری(بیغلاری) ائشمه - ائشمه دی}

^{پاپاغی گولله دن دئشمه - دئشمه دی}

^{نبی نین آتینی بیر آت کئشمه دی}

^{قوی سانا دئسینلر آی قاچاق نبی}

^{هجری اؤزوندن آی قوچاق نبی}

^{گون چیخیبدی گون اورتانین یئرینه}

^{هجر خانیم قالخدی آتین بئلینه}

^{اشرفی میرواری دوزوب تئلینه}

^{منیم بو گونومده گلسین نبی}

^{قازامات دامینی دلسین نبی}

^{قوی سانا دئسینلر آی قاچاق نبی}

^{هجری اؤزوندن آی قوچاق نبی}

^{................................................................................}

^{چئشیدلی قایناقلاردا بیلگیلر بیر آز بیر- بیریندن چئشیدلی دیرلر.}